بها دادن به اجرا و تصویر

گزارشی از فعالیت‌های گروه تئاتر” لیو”

رضا آشفته: گروه تئاتر لیو یکی از گروههای فعال تئاتری است که در یک اقدام موثر با راه اندازی برنامه پژوهشی تئاتر تحت عنوان مونولوگ تبدیل به یکی از خلاق ترین گروههای تئاتری در سالهای اخیر شده است.

این گروه در هفتمین جشن منتقدین خانه تئاتر که در مرداد ماه سال 1387 برگزار شد، بدلیل تلاش در جهت فعالیت‌های پژوهشی تئاتر بعنوان" گروه برتر سال 1386" برگزیده  و موفق به دریافت نشان نوشین شد. سرپرست این گروه در حال حاضر محمد حسن معجونی است. کسی که در پرونده‌ کاری اش بازیگری، کارگردانی، طراحی صحنه، تدریس تئاتر ثبت شده است. او تحصیلکرده ادبیات نمایشی در دانشکده سینما تئاتر است که در گرد خود گروهی از فارغ‌التحصیلان این رشته به ویژه از دانشکده سینما تئاتر را گردآورده است. از جمله اعضای این گروه می توان به محمد عاقبتی، رضا بهبودی، سعید چنگیزیان، داریوش موفق، لیلی رشیدی و بنفشه بدیعی اشاره کرد. این گروه به دلیل فعالیت اعضایش در گروه‌های دکتر علی رفیعی، آتیلا پسیانی، و فرهاد مهندس پور تاثیراتی از حرکت های هنری آنان به همراه دارند، هر چند در مجموع راه و روش خود را در پیش گرفته اند تا بتوانند با صداقت بیشتری بر یافته‌های خود در صحنه تاکید بکنند. حسن معجونی در"پای دیوار بزرگ" و محمد عاقبتی در مجموع آثارشان بر این نکته تاکید کرده‌اند. آن‌ها به زیبایی شناسی صحنه و حضور مقتدرانه بازیگر به بدن منعطف و مولف اهمیت می‌دهند، به همین دلیل توسط مخاطبان جدی تئاتر پیگیری می شوند تا خلاقیت‌های تازه‌شان با هر اثر مرور شود.  
اما درباره نحوه شکل گیری این گروه باید بدانیم که‌:
در فضای متــــن محور جامعه تئاتری ایران، ایده تشکیل گـــروه لیو توسط محمد حسن معجونی، مریــم مجد و ندا رضــوی پور با هدف تمرکز بر اجرا شکل گرفت. گروه تئاتر لیو در سال 1376 کار خود را با فعالیت های آموزشی و کار بر روی متونی که جنبه اجرایی - بصـــری قوی تری دارند، آغاز کرد اما شروع فعالیت اجرایی گـــــروه  به سال 1380  باز می گردد.
معجونی می گوید: درواقع از زمانی که کارهای اجرایی ما شروع شد، کم‌کم بازیگر گرفتیم و در حال حاضر تنها چیزی که به گروه اضافه شده، لیو سایه است. لیو سایه شاخه دانشگاهی گروه لیو است که از تعدادی دانشجو تشکیل می‌شود.
 ویژگی ها:
1. بازخوانی و دراماتورژی از متون مختلف
2. تاکید بر بازیگر به عنوان رکن اصلی اجرا و تمرکز بر بدن بازیگر و حضور جسمانی او بر صحنه
3. توجه به سویه بصری اجرا
4. طراحی مینی مال
5. استفاده از تم غالب" زن" در اکثر آثار
اهداف گروه تئاتر لیو به شرح زیر است:
 1- گروه لیو به دنبال ارتباط قوی تر با مخاطب و مشارکت او است. از دید این گروه مخاطب فقط مصرف کننده نیست، بلکه همکار است.
2- در حالی که بیشتر فعالیت های تئاتری در ایران دولتی هستند، دورنمای گروه لیو رسیدن به تئاتری مستقل است.
3- آموزش یکی از مهمترین ارکان گروه است  که شامل آموزش های درون گروهی، آموزش های هنری به علاقه مندان و آموزش مخاطب می‌شود.
مونولوگ
مونولوگ بر پایه حضور فرد در صحنه معنا می یابد. این تکنیک ریشه ‌قدیمی دارد و در تمام دنیا نیز می‌توان نمونه‌هایی از آن را پیدا کرد. گاهی فردیت به معنای حضور مستبدانه است و البته در دنیای امروز به دلیل انواع بیماری های روانی و فردیت انسان به دلیل بریدن از اجتماع شکل دگرگونه ای به خود گرفته است. به همین دلیل عمده نیز مونولوگ در شکل باستانی خود اتکای ویژه به نقالی دارد و در دنیای امروز مونولوگ بیانگر درونیات و واگویه های ذهنی و انتزاعی انسان فروریخته و منزوی و بیمار است. در یونان باستان همسرایان در نمایش های ابتدایی دلالت بر این صدای واحد که از آن خدایان بود، داشتند که بعدها توسط اشیل یک بازیگر به عنوان راوی و در مجادله با همسرایان این فضا را شکست و به تدیج با رودررویی انسان با خدایان بر تعداد بازیگران افزوده شد تا اینکه کاملا همسرایان با ترک کردن صحنه عرصه را در اختیار انسان گذاشتند تا او از دریچه خود دنیا و مسائل و پدیده ها را تفسیر و تحلیل کند. بنابراین دیالوگ راه به دنیای نمایش باز کرد. یعنی چالش انسان با خود، دیگری، محیط، خدا و طبیعت جایگزین خرده فرمایشات مستبدانه شد. در ایران نیز برخوانی و برخوان به روایت بهرام بیضایی از پیشینه دیرینه ای برخوردار بوده است که هنوز هم نمونه هایی از این دست در کشورمان حضور هنری دارد. دلیل عمده هم حضور مستبدانه پادشاهان و از سوی دیگر نگرش تک خدایی در ادیان پیش و پس از اسلام در سرزمینمان است. پرده خوانان و نقالان قهوه خانه ای نمونه هایی از برخوانان هستند که هنوز هم در کوچه و بازار و به مناسبت های مختلف بر حضور خود و زنده بودن یک جریان هنری ریشه دار تاکید می کنند.   
گروه تئاتر"لیو" به منظور تهیه متون تک نفره برای اجرا و همچنین ارتقا کیفی منابع ایرانی و جدید مونولوگ، اقدام به برگزاری همایش‌های ماهیانه با محوریت مونولوگ کرده است.
با آنکه در ایران گروه تئاتر لیو Leev در حدود یک سال است که تحقیقات خود را در زمینه مونولوگ به شکل اجرایی آغاز کرده‌‌ اما از سه سال پیش هدف این گروه خصوصی‌سازی تئاتر بود که فکر می کردند این چندان هم ابتدا به ساکن قابل اجرا نیست، مگر اینکه یک سری اهدافی را در هر سال مشخص کنند تا به این درجه برسند. در طول سه سال اهدافشان را در این راه نشانه‌گذاری کردند تا بدانند باید چه اتفاقی در آینده بیافتد و چه چیزهایی را شامل شود. هدف اصلی در این راه خصوصی‌سازی بود و در بخش دوم هدفشان که اهمیت بسیاری هم برای آنها داشت، بحث آموزش مطرح می‌شد. مقوله مونولوگ اساسا نوعی آموزش است. اما علاوه بر اینکه آموزش برای خودشان اهمیت دارد، این کار نوعی آموزش به مخاطب هم هست. آنها در شش ماهه اول سخنرانی داشتند و در شش ماهه دوم آن را به گفت‌وگو تبدیل کردند.
به نظر محمد حسن معجونی اینکه گروه تئاتر لیو نویسنده و دراماتورژ ثابت ندارد، مهم‌ترین نکته در گروه لیو است. در همان آغاز، کار خود را با هشت نویسنده حرفه‌ای شروع کردند. برای اینکه ببینند این افراد کدام یک نزدیک‌ترین فضا و ادبیات را به آنها دارند. این متون چون تنها برای این گروه نوشته شده‌، ما با نویسندگان تعامل هم داریم. به این معنا که متن به ما می‌رسد، نظرمان را می‌گوییم و اگر اصلاحی وجود داشته باشد، نویسنده انجام می‌دهد.
این برنامه پژوهشی – اجرایی به صورت شخصی برگزار می‌شود. در زمینه حمایت مالی از هشت جلسه‌ای که برگزار کردند، حمایت مالی جلسه هشتم را رضا بابک به گردن گرفت و یکی از جلسات قبل‌تر را هم یکی از شاگردان رضا بهبودی که خواسته اند نامشان فاش نشود. خانه هنرمندان ایران و مجید جوزانی تنها جا و تنها کسی است که از آنها حمایت کردند. البته حامی مالی نبودند اما حداقل جایی را در اختیارشان گذاشتند.
برلین، هشتمین اجرای مونولوگ گروه لیو
هشتمین اجرای گروه لیو به نام برلین نمایشی بود نوشتة محمد یعقوبی و با کارگردانی و بازیگری سعید چنگیزیان که در تالار استاد انتظامی در دو نوبت اجرا شد.
این گروه در دو بخش ویژة خود میزبان تک‌نوازی پیام جهانمانی بود که به صورت بداهه‌نوازی به نوازندگی تار پرداخت. نگاه کردن به موسیقی به عنوان نوعی مونولوگ کار جالبی از سوی این گروه بود و شاید ایده‌ای که کمتر به آن توجه شده است.
نمایشنامه برلین به مردی می‌پردازد که به دلیل سوءتفاهماتی میان او و همسرش، ‌زن خود را در اتاق خواب حبس کرده بود، قهر زن چندان برای مرد اهمیتی نداشت، او بیشتر نگران لباس ‌هایش در اتاق و برنامة‌ زندة تلویزیونی‌اش بود که تا چند دقیقه دیگر پخش ‌آن شروع می‌شد.
مرد سخنگوی فلسفه بود. فلسفة برلین. فلسفه‌ای که او به گمان خود می‌خواست با آن تمام جهان را تغییر دهد، اما حتی نمی‌توانست به کمک آن فضای داخلی خانه‌اش را کنترل کند.مرد به هر راهی متوسل می‌شود تا زن را مجبور به باز کردن در کند. اما زن با هیچ روشی راضی به باز کردن در نمی‌شود. حتی حاضر نیست لباس‌های مرد را به او بدهد تا به برنامه‌اش برسد. سرانجام مرد با همان لباس به برنامة زنده می‌رود و سخنرانی‌اش را اجرا می‌کند.اجرای برنامه‌هایی از این دست شاید به دلیل تخصصی بودن، تا حدی به کام عوام خوش نیاید، اما به طور حتم باعث می‌شود تا کسانی که عمر خود را در راه هنر تئاتر گذاشته‌اند، این امکان را بیابند تا دانش خود را در زمینه‌های تخصصی‌تر به آزمون بگذارند.
آسمان روزهای برفی در تالار مولوی
نمایش آسمان روزهای برفی نوشتۀ محمد چرمشیر با کارگردانی محمد عاقبتی آخرین اجرای نمایشی این گروه به شمار می آید که با بازیگری حسن معجونی و نگار عابدی از ۱۷ خرداد به مدت سی شب در تالار مولوی تهران روی صحنه می رود.
نمایشنامۀ آسمان روزهای برفی بازخوانی فیلمنامۀ بانی و کلای نوشتۀ رابرت بنتن و دیوید نیومن و یک حادثۀ واقعی مندرج در روزنامه هاست. این نمایشنامۀ اکنون در فهرست نهایی نامزد دریافت جایزۀ ادبی روزی روزگاری سال 88 قرار گرفته و نامزد دریافت جایزۀ بهترین اثر سال در زمینۀادبیات نمایشی شده است.
 آسمان روزهای برفی پیش از این در بیست و هفتمین جشنوارۀ بین المللی تئاتر فجر (در بخش خارج از مسابقه) اجرا شده که استقبال تماشاگران از این نمایش بیش از ظرفیت سالن نمایش بود. این نمایش به مدت سی روز، هر روز به جز شنبه ها، ساعت ۱۸:۳۰ در تالار مولوی تهران واقع در خیابان انقلاب-خیابان ۱۶ آذر روی صحنه می رود.
گروه تئاتر لیو درصدد است تا برای راحتی و آرامش بیشتر تماشاگران امکانی را برای رزرو یا پیش خرید بلیط نمایش فراهم کند. اطلاعات تکمیلی در این زمینه، پس از هماهنگی با سالن اجرا، متعاقبا اعلام خواهد شد.
منابع :

1.    سایت تخصصی گروه تئاتر لیو
2.    وبلاگ خبری گروه تئاتر لیو
3.    مونولوگ به روایت گروه« لیو»، گزارش زهره زاهدی کرمانی، روزنامه اطلاعات، شنبه 16 خرداد 1388




 

آخرین مطالب

لغو نشست پرسش و پاسخ نمایش "عیش و نیستی"
۱۶:۰۲ - ۲۰ بهمن ۱۳۸۸
اجرای آثار شهرستانی در جشنواره نمایش ایمایی اشراق
۱۴:۵۳ - ۲۰ بهمن ۱۳۸۸
سال 89؛ بازگشت داود میرباقری به تئاتر
۱۳:۴۱ - ۲۰ بهمن ۱۳۸۸
نقد و بررسی ”داستان یک پلکان” در فرهنگسرای بهمن
۱۳:۳۷ - ۲۰ بهمن ۱۳۸۸
همکاری لیلی رشیدی با ”پروفسور بوبوس”
۱۳:۲۳ - ۲۰ بهمن ۱۳۸۸
سفیر اتریش به تماشای ”تراژدی رستم و سهراب” نشست
۱۳:۲۱ - ۲۰ بهمن ۱۳۸۸
برگزاری انتخابات 3 انجمن خانه تئاتر
۱۳:۲۱ - ۲۰ بهمن ۱۳۸۸
ادامه برگزاری نشست‌های ”چالش‌ بازیگر و کارگردان” به سال آینده موکول شد
۱۳:۲۰ - ۲۰ بهمن ۱۳۸۸
برگزاری پنجمین دوره انتخابات هیات مدیره انجمن منتقدان و نویسندگان تئاتر خانه تئاتر
۱۳:۱۷ - ۲۰ بهمن ۱۳۸۸
هدف ما نگاه درست به مقوله تبلیغات به منظور جذب مخاطب است
۱۳:۱۴ - ۲۰ بهمن ۱۳۸۸
جشنواره بین‌المللی تئاتر عروسکی در ترکیه
۱۱:۰۲ - ۲۰ بهمن ۱۳۸۸
تخفیف ویژه نمایش ”مکاشفه در باب یک مهمانی خاموش” برای دانشجویان و هنرمندان
۱۶:۲۰ - ۱۹ بهمن ۱۳۸۸
”سرزمین سفید” به تالار محراب رسید
۱۶:۰۸ - ۱۹ بهمن ۱۳۸۸
حیات النفوس،‌ کارگردان:ماندانا انصاری، عکس:مهدی حسنی
۱۶:۰۱ - ۱۹ بهمن ۱۳۸۸
نمایش ”خیمه‌گاه رفتگان” در چهارمحال‌‌وبختیاری
۱۵:۵۴ - ۱۹ بهمن ۱۳۸۸